Sinds halverwege 2016 wordt de Nederlands leghennenhouderij geconfronteerd met pootverwondingen. Het zijn vooral verwondingen aan tenen en poten van witte leghennen, in het begin van de productie. De ernst van de verwondingen verschilt sterk. Van lichte aantasting van de huid tot ernstig aangetaste tenen met verhoogde uitval. De problemen komen ook nu nog steeds voor, maar gelukkig is de ernst wel drastisch gedaald. Toch is de pluimveesector op zoek gegaan naar de oorzaken en oplossingen, in samenwerking met GD.
1. Oorzaak is multifactorieel, dimmen licht als oplossing
Om de oorzaak van pootproblemen te achterhalen, zijn er getroffen hennen onderzocht door GD. Ook is er een enquête gehouden onder 48 getroffen pluimveehouders. Helaas werd er niet één hoofdoorzaak gevonden, wel zijn er verschillende oorzaken uitgesloten:
- Geen aanwijzingen dat ziektekiemen, toxinen, tumoren of bot- en gewrichtsproblemen de primaire oorzaak van het pootproblemen zijn.
- Problemen konden niet gekoppeld worden aan risicofactoren als ras, opfokker, voerleverancier, dierenarts, eierhandel, systeem of lichtbron.
Waarschijnlijk is het probleem multifactorieel. Hierbij spelen voeding en wateropname, genetica, omgeving, gedrag en stress een rol. Wél bleek het dimmen van het licht de uitval door pootproblemen te verminderen.
2. Afname problemen door managementaanpassingen, maar blijft maatwerk
Voor het verminderen van pootproblemen voerde GD ook een inventarisatie uit naar managementaanpassingen in de stal. 15 koppels van onbehandelde hennen namen hieraan deel. De volgende aanpassingen leidden tot minder problemen:
- Licht dimmen, vaak in combinatie met andere maatregelen;
- Verschillende voerinterventies, zoals het verbeteren van de voeropname of toevoegingen van lijnzaad, vitaminen of ruwe celstof;
- Drinkcupjes plaatsen indien dieren niet goed uit de nippels drinken;
- Zorgen voor regelmaat: minder werk in de stal en bezoektijden hetzelfde houden.
Niet alle oplossingen werken even goed bij elk koppel. Zelfs bij een vergelijkbaar management kan de ernst van pootproblemen in opeenvolgende koppels sterk verschillen. Het blijft maatwerk.
3. Duidelijke conclusie bij inventarisatie naar juiste verlichting ontbreekt
Als derde is er een inventariserend onderzoek uitgevoerd naar het aspect verlichting. Licht is namelijk sterk van invloed op het gedrag van kippen en met name LED-verlichting kent veel variatie in eigenschappen. Tegelijkertijd zijn diverse bedrijven de laatste jaren overgeschakeld van alleen TL-verlichting naar daglicht en/of LED verlichting. Daarom zijn voor enkele koppels de verlichting aan het einde van de opfok en aan het begin van de legperiode nagemeten. Helaas kwam er geen duidelijke conclusie naar voren over de relatie tussen verlichting en pootproblemen.
Conclusie: multifactoriële oorzaak, oplossing in management als start
De oorzaak van de pootproblemen bij leghennen is waarschijnlijk multifactorieel van aard. Daarom moet voor elk koppel worden bepaald hoe het beste kan worden ingegrepen. De hierboven genoemde managementfactoren zijn daarvoor een eerste start. Momenteel wordt nog onderzoek gedaan naar de rol van voeding bij pootproblemen. Deze resultaten worden eind dit jaar verwacht. Alle onderzoeken zijn gefinancierd via de basismonitoring en of de onderzoeksbijdrage van de pluimveesector.
Lees hier meer over veterinaire praktijkonderzoeken, gefinancierd door de pluimveesector via de onderzoeksbijdrage.
